پرسش و پاسخ | صفحه 2

با سلام و امید موفقیت در مسیر حق چهره‌های اصل، هیچ گاه ظلمانی نمی‌شوند ولی ایرادی ندارد بگوییم غبار ظلمت که نشان ظلمت تن ناسوتی آن را فرا می‌گیرد. چنانی که نفس قدسی الهی عین نابیت حق است ولی بر اثر رذائل انسان ناسوتی حجاب‌های ظلمانی آن را فرا می‌گیرند. و اما در مورد بخش دوم پرسش شما: آنچه را شما به اشتباه تحت عنوان "اتفاق ها" یاد نمودید، حقائقی هستند که در جلد ششم اسفار و مبحث "لوح و قلم" مورد تحقیق معظم له قرار گرفته است که مفصلاً مورد تحقیق قرار خواهد گرفت. و اما از "برگزیدن غیر یار در عالم جلوه!" سخن گفتید! اشتباه شما این جاست که گمان می کنید در لحظة پیمان انسان عاری از علم و امیال بوده است، و یک موجود جبروتی محض بوده و غرق جلوة اله، ولی بحث مهمی در فلسفه تحت این عنوان است که: اگر در لحظة پیمان خود خود نباشد که پیمانش بی معنی است. پس اگر عینیت انسان را با تمام صفات ناسوتی اش لحاظ کنیم مسائل حل می‌‌شود.... ولی مباحثی دارد که اگر صبور باشید و کوشا، خواهید یافت.

با سلام برای پاسخی مجمل به سؤال شما استناد می کنیم به تدریس حضرت ملاصدرا که معروف است ایشان ابتدا از شیوة ورود محی الدین عربی به درس برای شاگردان سخن می گفت که مجملی از آن بدین صورت است: اولین روزی که محی الدین عربی به درس رفت، که اساتید وی دو خانم بودند که سالی از آن ها گذشته بود. نام یکی از آن ها را "فاطمه" گفته اند. محی الدین به درس وارد شد و سلام کرد. پاسخ شنید. سپس درخواست نمود که در کلاس درس باشد. استاد از وی پرسید: چرا می خواهی به درس باشی؟ پاسخ داد: می خواهم عالم شوم. استاد از محی الدین می پرسد: برای چه می خواهی عالم شوی؟ پاسخ می دهد: برای این که به حقائق برسم. استاد فرمودند: از علم نمی توانی به حقائق برسی، علم به تو اصطلاح را یاد می دهد، پایه ها را یاد می دهد، اول به سوی فلسفه برو، بعد حکمت و بعد عرفان و از همه مهمتر عاشق باش تا کسی به مرحلة عشق واقعی نرسد، نمی تواند اسرار حقائق را بیابد. این جملات محی الدین را شدیداً تحت تأثیر قرار داد. پرسید: عشق چیست؟ استاد: عشق جز او را ندیدن؛ غیر از خدا به هیچ چیز نگاه نکردن، هیچ چیز را اساس ندانستن و جز او هیچ چیز را قبول ننمودن. سپس از محی الدین پرسش شد: با خدا چه می کنی؟ گفت: از او می ترسم. استاد پرسید: او را می شناسی یا نه؟ گفت: فقط اسمش را شنیده ام. استاد گفت: کسی را که نمی شناسی، چگونه از او می ترسی؟ اول بشناس، سپس ببین نیاز به ترس دارد یا نیاز به عشق دارد؟ چرا خود سرانه حرف می زنی؟ محی الدین با شنیدن این جملات خود را باخت. استاد ادامه داد: «وقتی او را شناختی، می یابی که نباید از او بترسی، باید قرب پیدا کنی، نزدیک باشی و عاشق ...» این قطعه را خدمت شما تقدیم نمودیم، باکمی دقت، پاسخ سؤالتان را می توانید بیابید که ابتدا باید قرآن شناس بود تا بتوان قضاوت نمود که اصلاً آیا قرآن آیاتی با عنوان" خشم " دارد یا خیر؟ ابتدا باید قرآن شناس بود....

خانم الهی زاده! در تعریف "قدیم"‌ گفتیم آنچه از زمان حال عقب باشد، ولی این به این معنی نیست که در زمان حال نباشد. او بوده، هست و خواهد بود. بلی، تحلیل های شما در مورد ذات و سایه بودن نسبت خلقت عالم به خدا صحیح است. اما در مورد نظر ابن سینا ایرادی ندارد اگر بگوییم لحظة خلقت در دائرة زمان نبوده، اما پس از خلقت یکی از ابعادی که برای عالم ناسوت در نظر گرفته شد، "زمان" است.

در جلد اول اسفار خویش، پس از آن که مفصلاً به بحث "وجود و ماهیت" پرداخته اند، موضوع ادراک و انواع ادراک را تحقیق نموده اند، و تثبیت نموده‌اند، کنه ذات اله به هیچ وجه قابل درک نیست، زیرا برای درک نمودن، باید او را در چنبره و قبضه درآورد، و او محدود نیست که در قبضة دراکة موجودی بگنجد. بنابراین به وسیلة چشم سر و درک حسی قابل دریافت نیست، اما در برابر می توان از ادراک شهودی و حضور دل در محضر یار سخن گفت. چنانی که حضرت علی(ع) می فرمایند: ما رأیت شیئاً الا رأیت ا... قبله و بعده، یعنی هیچ چیزی را ندیدم و درک ننمودم مگر آن که قبل و بعد از آن خدا را دیدم. اما این دیدن، دیدن سر نیست، دریافت قلب است. آن چه بیان شد، قطره ای از دریای بی کران مباحث توحیدی اسفار صدرایی است. که البته شما که از حوزة فاطمیة کرمان تماس می گیرید، مطمئناً در مهبط علم هستید، ولی خوب است این دقائق را به درسه درک نمایید. موفق باشید.

با سلام به نکتة خوبی اشاره نمودید. البته خوب است فراموش نکنید که این دقت نظر شما حاصل دریافت دروسی است که مدت اندکی توفیق حضور داشتید و چه بسیار ظرائف و نکاتی هستند که هنوز فرسنگ ها تا یافتن آنها و تبلور حقیقت عرفان در سینه تان فاصله است که شما کیلومترها فاصله گرفتید و تا به استان یزد سفر نمودید، این فاصلة‌ظاهری است و امیدوارم فاصلة درونی از مباحث ناب فلسفی، حکمی و عرفانی و حقیقت و انسانیت نباشد... بله، همان طور که عالی در موضوع دقت نمودید، واژة "وجود" و "موجود" را در فلسفه متفاوت معنی می کنیم، اطلاق وجود مطلق به باری تعالی است و نیازی در او نیست، ولی لفظ "موجود" به موجودی اطلاق می شود که در خلقت نیازمند به علت است. ولی در اینجا جهت نیاز مستقیماً حضرت اله نیست، او علت تامه است و برای رسیدن به آن علت تامه نمی توان به علل واسطی بی توجه بود. موفق باشید.

با سلام این موضوع کراراً در سایت مطرح شده است که علم حضرت باری تعالی موجب جبر نمی شود.