پرسش و پاسخ

سلام علیکم
یقین داریم روح آن مرحومه که سالها و سالها از حقیقت آیات قرآن کریم و فلسفه و حکمت الهی متلألئ شده بود اکنون در جوار قرب الهی متنعم است.
در پاسخ به این مطلب که چرا حروف در تکثرند، یا چرا فقط خدا را با نام «الله» یا «رب» نمی خوانیم بلکه خدا را با اسماء و صفات هزارگانه می خوانیم، باید گفت:
تکثر حروف آرامش آورند. زیرا انسان تک بعدی نیست نیازهایش هم محدود نیستند بلکه روزی نیاز به رأفت خدا دارد، او را با نام «یا رئوف» بخواند آرام می شود، روزی نیاز به رزق او دارد، او را با نام «یا رزاق» بخواند آرامش می یابد، روزی نیاز به کرامت او دارد، او را «یا کریم» می خواند و...
پس چون انسان در تکثر احوال است، در هر حالی باید او را با نامی بخواند که از حروف خاصی ترکیب شده و یقینا اسراری در هر یک از آن حروف نهفته است که ان شاءالله بشر با ظهور مولانا حجت بن الحسن به آن راه خواهد یافت.   
موفق باشید.

با تشکر از پرسش شما. ابتدا بدانیم که خود ایمان به چه معناست؟ ایمان به معنی اعتماد کردن و پذیرفتن مذهب است. «جاء به النبی»: یعنی هرچه از سوی نبی آمد، نام آن ایمان است، تصدیق کتاب، فرشتگان و رسولان، ایمان نام دارد. یک مسلمان به توحید، نبوت، ولایت، عصمت و قرآن ایمان دارد؛ ایمان یعنی «إقرارٌ باللسان و عملٌ بالأرکان!» البته ایمان مصطلح همین است که انسان خداوند، پیغمبر، امامان معصوم، ‌قرآن، معاد، حساب عالم قبر و نکیرین را قبول داشته باشد. این‌ها حالات متعارف است! اما اگر فراتر بنگریم، ارتباط¬های دو انسان از ایمان است! یعنی اگر انسان‌ها به هم مؤمن نباشند، به یکدیگر مرتبط نمی‌گردند! ارتباط استاد و شاگرد، کارگر و کارفرما، فرمانده و فرمانبر، زن و مردی که در یک زندگی¬ سیر می‌کنند، دو خواهر و برادر که با هم در ارتباط محبتند، کلاس و مدرسه و معلم و شاگرد، دانشکده و کتبی که در این زمینه ‌هستند و نحوة تدریسشان همه از ایمان نشئت می‌گیرند؛ یعنی اگر ایمان را از بشریت باز گیرند، هیچ ارتباطی در بین بشریت معنی ندارد؛ حتی امام و مأموم، یعنی شما به مسجد که تشریف می‌برید، امام جماعتی که نماز جماعت می‌خوانند و شما اقامة نماز می‌فرمایید، این از ایمان است. یعنی اگر ایمان نباشد که این¬گونه کارتان را انجام نمی‌دهید. حال این ایمان گاهی به اندازة 1 و 2 درجه یا به اندازة 10 درجه است، مثلاً بین دو دوست ایمان هست به قدر پنج درجه؛ بین طالب و مطلوب ایمان هست به قدر هفت درجه؛ بین شوق و مشوّق ایمان هست به قدر هشت درجه؛ بین عاشق و معشوق ایمان هست به قدر ده درجه؛ آخرین درجات در این مرحله هست؛ یعنی وقتی که عاشق نام معشوق را می‌شنود، جسمش، جانش، چشمش، قلبش، خونش، ارکانش، هستی‌اش، ماهیتش، وجودش، جوهریتش، بقایش، نظامش، همه چیزش چه بخواهد یا نخواهد به لرزه می‌افتد! ارتباط مؤمن با خداوند مانند عاشق و معشوق است!! عاشق‌ نام معشوق را که می‌شنود، درجا تمام هستی‌اش را رها می‌کند و به یارش تسلیم می‌کند!! وقتی به او تسلیم شد، اینجا دیگر قلب به لرزه می‌آید، خون به لرزه می‌آید، جان به لرزه می‌آید، ماهیت به لرزه می‌آید، جوهریت به لرزه می‌آید! پس اینکه گفتید از چه سنی داشتن ایمان در زندگی انسان نقش مهمی دارد؟ یافتیم نقش ایمان فراتر از سن است و در تمام اوقات باید همراه انسان باشد اما برای درجه اهمیت و عظمت «ایمان» مثالی به یکی از جامعه‌شناسان متأخر به نام «کارل» می‌زنیم. از بیست و هفت کشور دنیا به کارل نامه نوشتند: «شما ریشه دردهای روانی مردم را در چه می دانید؟» کارل مدت‌ها فکر کرد حاصل تحقیقات خود را به این صورت تکثیر کرد که: آنچه من کاوش کردم این است که هیچ چیزی برای بیماری روان یا درد روان پیدا نکردم جز یک چیز و آن عدم ایمان به خداست. مثلاً‌ کسی یک مقامی داشته چندین نفر به او احترام می‌کردند، هم‌اکنون مقام و احترام را از او گرفتند. او اگر به خدا مؤمن باشد می‌گوید: خدایا! «وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِیَدِکَ الْخَیْرُ إِنَّکَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدیرٌ»-(آل عمران آیة 26) چنین فردی پول داشته باشد سرمست است، نداشته باشد خوشحال است. چرا؟ می‌گوید: «من یک خدا دارم، او مرا بس، مگر وقتی که از مادر من متولد شدم چیزی با من بود؟ این‌ها همه عارضه‌های دنیا هست!» پس ایمان به خداوند انسان را همیشه استوار نگه می‌دارد. لذا کارل در جواب نوشت: هرچه من فکر کردم هیچ دلیلی برای بیماری روانی افراد نیافتم، مگر نبودن ایمان به خدا. اکنون که به اهمیت و گستردگی موضوع ایمان توجه کردید بدانید هر چند انسان ها فطرتاً ایمان دارند اما نقش والدین از همان آغاز طفولیت بسیار مهم است. انسان از سن تکلیف به بعد از ایمانی که در دوران طفولیت به او تزریق شده بهره‌وری و استفاده می‌کند. مثلاً دختر خانم نه سال کامل قمری داخل در ده سال اگر عملی خلاف از او سر بزند، مسئول و گناهکار است. قبل از نه سالگی باید پدر و مادر او را ادب کند، چون اگر پدر غیرت مردانگی داشته باشد دختر معصومش را از دوران طفولیت سه سالگی حفظ می‌کند تا زمانی که خود به قدرت فکری برسد. اگر مادری منظم باشد فرزندش را زیر بالش می‌گیرد و او را حفظ می‌کند تا زمانی که از خودش بتواند دفاع کند. در مبنای علم اجتماع یک زمانی مطالعه کردم یافتم دختری که از مهر مادرش سیر نگردد آنگاه که به سن نه‌ده سالگی برسد کافی است یک مرد، هرکه باشد، لبخندی به او بزند و همه عصمت او را پایمال کند؛ تمام فسادکاران اجتماع همین‌گونه پیدا شدند. در واقع، باید حیثیت نسوان و زنان و دوشیزگان از حرکت عقربه ساعت ظریف‌تر باشد... پس محیط زندگی و نقش والدین به‌خصوص مادر در تبلور ایمان آیندة کودک بسیار مثمرثمر خواهد بود. منابع : -کتاب کوکبً درسی، مولف استاد سید علی موسوی -رساله معاد، بارقة 11، ص 921

با سلام خانم محجوب آنچه دیده شود لایق پرستش نیست! شما را رجوع می‌دهیم به مباحث ناب ملاصدرا در جلد ششم اسفار دربارة ذات و صفات باری تعالی. بسیار زیباست که ساعات پربهای عمرتان را به علم فلسفه و حکمت اختصاص دهید تا پاسخ قانع کننده ای برای خود بیابید و حقیقتی را که یافتید به دوستانتان نیز انتقال دهید. موفق باشید.

واجب الوجود خدای متعال است و ممکن الوجود ماسوی ا... ؛ ممکن الوجود، چه در بروز و چه در بقا نیازمند به واجب الوجود است. و اما بخش دوم پرسش شما این است که چگونه می توان از واجب الوجود به ممکن الوجود رسید؟ از وجود کامل که به ناقص پی نمی‌برند. ناقص را می توان مستمسکی قرار داد برای دریافت آثار کامل اما عکس این قضیه امکان پذیر نیست. به عبارت دیگر از وجود معلول به علت می توان رسید، نه از وجود علت به معلول. چون ممکن است که علت موجود باشد ولی ارادة ایجاد معلول نکند، اما وجود معلول حتماً نیازمند به وجود علت است. بنابراین پرسش شما در بخش دوم باطل است.

با سلام خدمت شما ممکنات عالم دو حیثیت دارند. یکی هستی و دیگری چیستی. هم با هستی اش می توان معرفی اش نمود و هم با چیستی اش. (که البته چیستی فقیر هستی است. یعنی تا هستی نباشد چیستی معنی نمی دهد.) برای شناخت هر موجود باید به دائرة "چیستی" آن موجود رفت. اما حضرت واجب الوجود «الحق ماهیته انیته» چیستی ندارد. زیرا اگر چیستی داشته باشد، عضوی ناقص دارد و نقص در موجود او را از واجبیت می اندازد. چیستی ها به اندازه و حجم‌ها اطلاق می شود ولی حضرت واجب الوجود اگر صاحب حجم باشد، از واجبیت می افتد. اگر بگوییم او اندازه دارد، محدود می شود، در حالی که واجب الوجود حدی ندارد... پس وجود واجبی که بی حد است و لایتناهی را ما که موجودی ضعیف و محدودیم چگونه آنچنان که شایستة اوست، او را بیابیم؟ برگرفته از رسالة واجب الوجود مرحلة چهارم، صفحة 363