پرسش و پاسخ | صفحه 3

با تشکر از شما خیر آن چه در عالمند در ذات و عین و ماهیت شان صوت نهفته است چنانیکه تلنگار بر آهن یک صوت دارد و تلنگار بر مس صوتی دگر و تلنگار بر سفال صوتی خاص. هر صوت به ذات آن صوت مقر و معترف است. و حق ندارد آن صوت را موجود دگر بیابد. آیا نبات یا جماد که یا دریا که دارای صوتند اعضاء دریا یعنی مولکولهای دگر یا عناوین دگر یا عناصر یا طبایع، اینها از نحوه صوت هم آگاهند؟ یا نه؟ جواب: نه. تنها صوت یا در نوع خزندگان یا نوع پرندگان یا نوع چهارپایان میسر است. یعنی اینها اصوات یکدگر را هم می شنوند و هم می فهند. منتهی فهمشان به اندازه ادارکشان هست. آنقدر می فهمند که دوستش ناله دارد، یا دوستش گرسنه است، یا دوستش او را می طلبد. ولی بیش از آن دیگر در سکوت اند. و چنانیکه اصوات پرندگان و خزندگان و چرندگان و چهارپایان در نوع خود خلاصه اند، آیا انسان هم می تواند این انواع سه یا چهارگانه را بیابد؟ آری. پیامبر و مقام عصمت و مقام امامت معصوم چون تصرف بر کون دارد این اصوات را می فهمد. نه تنها می فهمد، درد و شوق او را هم می یابد. این مربوط به امام معصوم است. ولی بندگان صالح خدا هم اگر هم به مرحله عالی راه یابند آنها هم مقداری به اصوات سه گانه آگاهی دارند ولی توان آرامش آنها را ندارند اما معصومین هم می یابند و هم توان آرامش را دارند که به آنها بدهند. یعنی پرنده ای که درد دارد امام معصوم چون تسلط کونیه دارد او را آرامشش می دهد.

 جواب از سوال دوم آری تغییر چهره از عمل نیست. چهره تغییرش از انقلاب درون است نه از عمل درون. اینکه انسانی که می ترسد چهره اش زرد می شود، این نفس ترس نیست از تاثیر ترس است که در درون ایجاد نموده است. مابقی حالات را مقیاس کنید.

از این که پرسیدید متشکر ولی ما پیرامون حکمت در همین سایت مفصلاً به پرسش چند تن جواب دادیم، مراجعه بفرمایید.

باید توجه داشت که در متن قرآن کریم اینگونه است، «هل جزاء الاحسان الا الاحسان» هر زیبایی از او زیبایی آید. و هر زشتی که نامش سیئه است، از او زشتی آید. این بحث کلی است در منطق قرآن کریم. اما از دید حکمت، یک انسانی که کار زشتی را اعم از رفتار، یا اساس به انجام می رساند، یا آگاه است که این روش نازیباست یا ناآگاه است. اگر آگاهی بر این عمل داشته باشد که نوعاً همین گونه اند، پس از انجام زشت کاری، درون او ناامن است. درون او اضطراب دارد و چه رفتاری و چه تبهکاری و چه زشت عملی برتر از اضطراب نامطلوب در درون انسان است؟ پس با این مقدمات می توان دریافت که اثر زیبایی ها، زیبایی است و اثر زشتی ها زشتی است.

ارتباطها از چند گذر میسر است، 1) از گذر حس یعنی چهره به چهره شدن. در صورتی که این دیدار حسی تناسب با فکرِ وی داشته باشد، ارتباط را برقرار می‌سازند. این حالت متعارف است. و گاهی ارتباطها از طریق مکتبی است که در آن مکتب به تکامل علمی سرگرم‌اند، افرادی که در آن مکتب مشغول‌اند، خواهی نخواهی ارتباط برقرار می‌شود. اما آنچه از همه مهمتر است، ارتباط علم است که انسانی در علم یا به تدریس آن یا به تحقیق آن مشغول است، هر چند، چهره او را در نیابند ولی چهره علمی او را، یا تحقیقی او را دریافت می‌کنند و به سوی آن تحقیق می‌روند. چنانیکه بزرگان علمی را نتوانستند و نبودند چهره‌های آنان را بیابند، ولی دیدگاه آنها را در اختیار دارند. این خود نشانه ارتباط علم است. و آنچه ما بیشتر می‌پذیریم و عزیزترند، برنامه علمی است. که هرآنگاه این ارتباط قوی و محکم شد، قابل انفصال نیست. پس ارتباط از گذر تحقیق یا علم از هر ارتباطی محکمتر و قوی تر خواهد بود.

آرزو بردل هر انسان عیب نیست. بکوشید که انشاءا… به آرزوهای مقدس و عالی و علمی خود نائل بشوید.

آنچه برای انسان وفا و پایداری دارد، پیمان است. اگر کسی در پیمان باوفا بود همه چیز از او روشن می شود، گویا پیمان کبریتی است که همه اجسام آماده را روشن می نماید. اما راجع به کمالها: کمالها اصلاً نمی توانند یکسان باشند بدانگونه که دریافتها یکسان نیست. انسانی که مطلبی را می یابد، از نیروهای تدبیری و قدرت فکری او هست و هیچ کس در دنیا دیده نشده که فکر اولی با دگری یکسان باشد. که می خواهد این را بسنجد؟ کسی نیست غیر حق و باریتعالی. پس چنانی که دریافت ها مختلف اند کمال ها نیز مختلف اند. ولی یک جمله به شما بگویم که کمالی را بجویید که شما را در وفا و پیمان محکم کند و بس. موفق باشید.