پرسش و پاسخ | صفحه 99

با تشکر از خانم شعیری شما خود در مسیر کمال و فراگیری حقائق الهیه هستید، و نیز دوستانتان که حظ مطالب علمی را به زبان یا به تفکر اعلام می نمایید. آری دریافت نابها از پرش نابهاست که در مرکزی نهفته اند. و به یقین نهفته های آن مراکز دلهای مومن و مخلص شما صحابه خانم رضی زاده هستید. و توفیق شکوه علمی شما و معنویتان را از حضرت باری درخواست داریم.

با تشکر از شما خانم محقق نیروی اغلب بر غالب: هم غالب مقدس است و هم اغلب مقدس است، هم غالب عزیز است و هم اغلب. پس نمی توان بر این بود که اغلب مهمتر از غالب است، چون مفهوم اغلب از غالب حاصل می گردد. ولی اینکه مخاطبها مذکرند و مفهوم و معنی اغلب یعنی مردها که در زمان رسول الله پرسش می نمودند و نوعا آنها در حضور رسول الله(ص) بوده اند و پرسش ها را می نمودند که به این پرسشها آیات نازل می شد. بعضی از مطالب را جنس مذکر یا مردها در حضور رسول الله(ص) یا در مجامع دگر می پرسیدند تعدادشان بیشتر و نزدیکتر به حضرت رسول بودند، و پرسش می نمودند، از مرکز وحی منزل باری جواب می آمد، برای سوال کنندگان بود و سوال کنندگان هم همانگونه که گفته شد مردها بودند. نیروی اغلب بر غالب این است. پاسخ سوال دوم: آری برزخ هم مقدماتی است برای معاد، یعنی تا برزخ چهره نیابد، هستی معاد بروز نمی نماید.

از اینکه گفته هایتان، و ذره ای از عظمت اقیانوس فاطمه را ابراز نمودید سپاس می گذاریم.

با تشکر از شما توجه داشته باشید که قانون اقدم و اشرف، اینها جزء تحقیقات حکمت و فلسفه اند. و آن نیستند که یک فصلی در کتابی باز شده باشد. باید از دید تحقیق قانون اقدم و اشرف را در فلسفه الهی یافت. و اما اینکه اشرف و اقدم چگونه است، نیاز چندانی برای مثال ندارد. نیاز به دو شیء مثلی دارد که دید هر انسان به این دو شیء که نگریست، یکی را بر دیگری مرجح داند و آن مرجح نامش اشرف است. دو سیب را مقیاس می کنند، یکی از آن منظم تر و زیباتر و باطراوت تر و دیگری کمتر، آنکه با طراوت است نامش اشرف است. باز هم بگویم؟! این قانون اشرف. و در جهان هستی پیدایش های تقدم یعنی اولی در اشرف است و به هر نسبت که اشرفها مقدم باشند، پیدایش آنها سریعتر است، تا به حداقل برسند. پاسخ سوال دوم: قانون هستی و نیستی، اینها انتزاع از همند، نه اصلی برای همند. به این معنی که نیستی اصلی نیست، زیرا هر اصلی باید مبتدا و خبر و نتیجه در او باشد. هر چیزی که ابعادش اینگونه باشد، نامش اصل است ولی هر چیزی که بیان گردد ولی ابعادی آنگونه نداشته باشد، انتزاع است. یعنی از اصلی جدا شده. بنابراین نیستی از هستی پیدا شد «لا میز فی الاعدام من حیث العدم» چیزی که عدم است تمیزی ندارد. اینکه شیء ای را چیزهایی محور او را گرفته و پر نموده، اینها عدمند، یا اینها هستند؟ جواب دوم است. اینها هستی اند نه عدم اند. زیرا هر چیزی که چهره یابد، هرچند آن چهره قابل لمس و رویت نباشد، هست است، نه عدم است. پس جهان جهان هستی است، نه جهان عدمی. آنچه به دور انسان می چرخند، یا هوایند، (هوا هست)، یا جذبه موجودند (جذبه هست)، یا نورند (نور هست)، یا ظلمت اند (ظلمت هست) یا گردش اند (گردش هست) و دهها چیز دیگر. پس آنچه به اطراف انسان می چرخند، هستی های مختلف اند. ما عدم هاییم چو هستی ها نما تو وجود مطلق و هستی ما (یعنی خدایا چون تو هستی ما هستیم) آری ما به ظاهر عدمیم ولی در حقیقیت هستی هستیم یا به ظاهر هستیم در حقیقت عدمیم. این یک اصلی است که در جوابتان اینگونه باید گفته شود. جان مطلب: جهان خالی از هستی نیست، پر از هستی است.

ما هم با شیواترین کلمات به شما سپاس می نهیم.

با تشکر از شما آن کسی که اساس آفرینش را بر پایه حرکت یا سکون الکترونها تعریف نموده، عقیده ای است و عقیده برای صاحبش اصل است. آیا این عقیده درست است یا درست نیست، ما فعلا ضرور نمی بینیم که به پرداخت سستی بنیان این عقیده اقدام ورزیم. اما جوابی که به شما داده می شود، آن است که «الواحدُ لایصدر عنه الا الواحد» حضرت باری چون واحد است، آفرینش یا صدور آغازین او باید واحد باشد. این اصلی است که بعضی از فلاسفه محکم پذیرا هستند. اما بیان خودمان در این مورد عبارتش آن است که 1) آفرینش جزء قدم است یا حدوث است؟ 2) اگر قدم باشد، پیدایشش از اشراق است و اگر حدوث باشد، پیدایشش از ابراز عنایت است. اگر از قانون اشرف باشد، پیدایشش از پدیده اولی است که از هر جهت شریف است و اگر از قانون حمایت باشد، پدیده اول ناشناخته است ولی حق است. با این مقدماتی که بیان شد، ما نمی توانیم بگوییم که آنچه اول پیدا شده، ناقص است. نه، هر چه اول پیدا شد، کامل است. منتهی نه کمالی که ما بیابیم. چون ما کمالها را از حس مان می یابیم نه از درکمان. درک ما به واقعیتها زمانی می تواند برسد که به همه رمز و راز آفرینش آشنا باشد. او باید روز نور را بفهمد، راز ظلمت را بفهمد، راز حرکت را بفهمد، و راز سکون را بیابد. راز جاذبه را بفهمد، و راز مجذوب را بیابد، راز بودن را و راز وجود را و راز هستی را و راز فیض ها را ببلعد. اگر کسی بتواند به همه این رازها سرشارِ فکری و علمی باشد، می تواند بگوید این کامل است و این ناقص است. اما کسی که یکی از این راز و رمزها را شاید از مسیر علمی دریافت کرده باشد، از کجا می تواند با این صراحت ادعا کند که بعضی از پدیده های آفرینش ناقص اند یا بعضی از پدیده های آفرینش کمال خویش را به اتمام نخواهند رساند. پس جان مطلب آن است که باید بدانیم حکیم آنچه را انجام می دهد حکیمانه است هیچ کس نمی تواند نه بر کار حکیم خرده بگیرد و نه عمل او را به عنوان نقص معرفی بنماید. نمی دانم چیزی یافتید از گفته های ما یا نه؟ اگر یافته باشید دیگر بصراحه نظر دانشمندی را حق ندارید ابراز کنید که گوید از این جهت درست و از آن جهت نادرست است!!