پرسش و پاسخ | صفحه 129

از هر شخصیت مجتهدی که تقلید می فرمایید، از آستان مقدس آن بزرگوار سوال بفرمایید به یقین به شما جواب خواهند داد. با کمال تشکر.

بحث روح را مفصلاً در جای خودش در همین سایت مطرح شده، اگر مایلید مراجعه بفرمایید.

باید این را پذیرفت که آیه گاهی مقید است و گاهی مطلق است. آنجایی که مقید است، این است که آفرینش و پیدایش آدم صفی ا... از خاک است «خلقتنی من نار و خلقته من طین» یعنی وقتیکه حضرت حق به شیطان و ابلیس فرمان داد، آدم را سجده نما؛ او گفت: که پیدایش آدم از خاک است و پیدایش من از آتش. چون آتش بهایش از خاک بیشتر است، من نمی توانم و نباید آدم را سجده کنم. که در این مقوله تفاسیر قرآن فوق العاده مهم اند و عزیز و محترم. این است که فرمودند انسان از خاک یا تراب آفریده شده. و اما اینکه فرمودند، انسان از علقه «و لقد خلقنا الانسان من سلاله من طین» خدا نفرموده که گاهی از خاک و گاهی از علقه!! خدا فرموده او را اول از خاک آفریدم و بعد از خاک به علقه شد، و بعد از علقه به مضغه(یعنی گوشت کوبیده) و بعد از آن روح در تن او حاصل شد، اینها سلسله مراتب ند، نه سلسله تباین. این هم در متن سوره مومنون آیه 11 است. برای توضیح: اول گیاهی که بشر را ایجاد می کند از خاک است. یعنی تمام مواد نشاسته ای که درآنهاست. و از مواد نشاسته ای اسپرم ها تولید می شود، از خاک بود. آن در یک جهان بود، آن در یک رقص بود، آن در یک حرکت بود که در جایی بیقرار بود و گاهی هم به صلب انسانی آمد. اما ”علقه“ نه، همینکه در مرکز خودش که جایگاه پرورش انسان است ریخته شد، صورتهای مختلف گرفت. این نیست که گاهی از آن و گاهی از این!! اینها حالت تکاملی دارند، ازخاک کمال به علقه، از علقه کمال به مضغه، از مضغه کمال به استخوانبندی و استخوانبندی کمال به ورود روح و مجردات و سپس عنوان انسان را یافت.

بلی، چون نیروی اراده از یک شوقی یا از یک وحشتی به خیزش می آید، از این جهت خود، خود نیست. زیرا تمام اراده های هر انسان و آفریده های الهی از همین دو سند حاصل می شوند: • یا مخزن اش وحشت و ترس و عذاب و خوف است. • یا مخزن و منبع اش شور و حال و شوق است. بدیهی است اراده ای که برای دفع ناامنی ها باشد از یک گذر شروع می شود و اراده ای که خیزش آن از شوق و شور باشد، نوعی دگر. پس اراده خود، خود نیست. جواب از سوال دوم: قانونی است که مرحوم حاج ملاهادی سبزواری آن فیلسوف می فرمایند: «والفکر حرکه من المبادی» انسان برای پیدایش اراده اش یک صنمی را می گزیند، این صنم نه یک صنم است، بلکه به تعداد درون هر انسان صنمی از آن انسان حاصل می گردد. چنانیکه چهره های هر انسان هیاتی دارد، و وضعی. آن صنم را که یافت، به سوی آن صنم اراده اش می رود. در مسیر از هیچ چیزی و غیر آن چیزی دیگر را نه پیدا کرده و نه پیدا می نماید. منظور از این عبارت این مبانی ایی است که ساده تر برایتان گفتیم. متشکر از عنایتتان.

با سپاس از شما، به جواب دومتان مبادرت می شود که پیرامون معرفت و عرفان و چگونگی اش در همین سایت چندین نوبت سوال شده و جوابهای وافی داده شده، به آن مراجعه بفرمایید. اما پرسش اولتان: فرمودید عالم ملکوت و جبروت: ”جهان جبروت“: همان پیدایش جبری است. از این جهت آن جهان را جبروت نامند، یعنی پیش از آنکه همه آفریده ها در قالب مادی و جسمی قرار گیرند، و محدود بشوند، حضرت باری تعالی عینیت اولیه آنها را در یک بی نهایتی به موج آورد، و خویش را به آنها معرفی فرمود (همان قانون «الست»). این ”بی نهایت“ را (که نمی توان ”جهان“ گفت، نمی توان ”عالم“ گفت، نمی توان ”اندازه“ برایش تعیین نمود، همان ”بی نهایت“ مقداری حق اش را ادا می کند) همانگونه که گفتیم نامش ”جبروت“ است. و اما ”ملکوت“: ماقبلِ عالم ناسوت است. یعنی هرآنگاه که انسان طبقِ نظر عرفای من ا... می خواهد عینیت اش، مجرداتش، یعنی عقول او، یعنی نفوس او، یعنی ارواح او، یعنی ذوقیات و مدرکات و علومِ او در قالب قرار گیرد، آخرین جهانی که به عالم ناسوت (که همین جهان باشد) پیوست می گردد، نامش را عالم ملکوت نهاده اند. با یک جمله ”جهان ملکوت“ قبل از جهان ناسوت است. و زمان رجعت یعنی در جهان متافیزیک، انسان که مجرداتش از تن اش رها می شوند، اول منزلگاه آنان عالم ملکوت است. و از عالم ملکوت به جاهای دگر تقسیم خواهند گشت. بلاتشبیه، بلاتشبیه، بلاتشبیه، ده ها کوه فاصله، مانند دوره کارآموزی انسان که می خواهد به ماموریتی متصل بشود، تشبیه اش که در این جهان است، به ملکوت نموده اند. یعنی قبل از آمدن به این نظام زندگی، عبورش از ملکوت باشد، اول منزلی که ارواح و انفسش باید به عالم تجرد رود، نیز عالم ملکوت است.

آری، من نمی توانم به شما جواب وافی در این وادی بدهم. شما بهتر آن است که این سوالی که فرمودید، «چرا و چرا و...» این را از من جویا نشوید. از شخصیت مجتهدی که از آن شخصیت تقلید می فرمایید بپرسید. و زیباتر جواب را آن شخصیت مُقَلَد (یعنی مجتهد شما) خواهند فرمود. هر پرسشی که از ما دارید یک پهلو بپرسید تا ما جوابتان را به واقع بدهیم.