و اما دگر بارقه از زهد زعیم عالیمقام تشیع، شیخ مرتضی انصاری:

شیخ مرتضي انصاري به ميرزای شیرازی نهايت تعظيم را روا مي­داشت، چرا این عظمت را به وی ارزانی داشت؟ زیرا میرزای شیرازی عظمت زعامت و پیشوایی خویش را به صورت سفره­ای کوچک با دو دستانش به حضور شیخ انصاری تقدیم نمود، نتیجتاً در برابر این عظمت­های او، در دل شیخ انصاری لانه­ای محکم بنا نهاده بود، و پس از تقدیم این سفره زعامت، در حلقه درس شاگردان چهره نمایان ساخت و مدتی را از شاگردان بارز شیخ محسوب شدی!!

تا آنجا که ميرزای با آنهمه عظمت وشكوه و ثروتهاي علمی، از شيخ مرتضي تقاضا كرد ناني كه به معدة او و خانواده اش فرو مي رود، پولش را از شيخ مرتضي بگيرد!! يعني غذاي اضطراري كه مي­خوردند، در واقع به اجازة شيخ مرتضي انصاري باشد.

شيخ مرتضي مي فرمود: چرا از ثروت خودت استفاده نمي‌كني؟

ميرزا مي فرمود: مولاي من شما هستيد ، من شما را بعنوان اصلي پذيرفته ام .

زماني كه شما را پذيرفتم، مي‌خواهم غذايي كه به جلگه معده ام فرو می ریزد فقط به فرمان شما باشد تا گوشت و خون تن من در واقع به فرمان شما تركيب بشوند!! پيداست خون و گوشتي كه به فرمان شما در تن من اثر بگذارد، بروز آن جز شیوه های روحانی و نغمات الهی نخواهد بود.  (اصل نتيجه و ريشة بیان مطلب ميرزاي شيرازي براي اين بود!!)

و پس از آن، آنچه مي­خواست غذا تهيه كند، از استاد اجازه مي­گرفت و می­گفت: «العبد و ما فی یده کان لمولاه» بنده آنچه دارد، هم جسمش و هم جانش و هم مالش از آن مولايش است و مولاي من شما هستيد!! (1)

همانگونه كه گفته شد، چون ميرزا فوق العاده مورد عنايت شيخ انصاري بود، روزی مادر شيخ که در نهایت عسرت و فقر زندگی به سر بردی، نزد میرزا رفت تا معظل خویش را به وسیله میرزا با فرزندش شیخ مرتضی انصاری حل نماید. آن معظل چه بود؟

مادر شیخ از فرزندش ماهيانه از صندوق سهم امام مبلغ اندکی دریافت می نمود، تا زندگيش را اداره كند؛ ماهيانة مادر نصفي از مخارجش بود. يعني اگر روزي دو درهم فرضاً خرج داشت،‌ يك درهم را لحاف مي دوخت، و يك درهم را از پسرش ماهيانه مي­گرفت. (توجه داشته باشید هزینه زندگی مادر شیخ آن روز عبارت از گرده نانی و مقداری قاطق غذا و تن پوشی بسیار کم هزینه بود) مدت­ها بر اين شيوه طي شد، ديگر مادر شيخ سوي چشمش را باخته بود، يعني چشمش خوب نمي­ديد و دستش توان قوي نداشت كه سوزن را ردّ و بدل در لحاف يا در تشك بكند. مانده بود چه كند؟

به فكر آن افتاد اگر مستقيماً به پسرش شيخ مراجعه كند، چون شيخ در نهايت زهد است، به مادرش چيزي اضافه نخواهد نمود. تصميم بر آن گرفت،‌ به خانة ميرزا رود . مادر شيخ با وقاري تمام (كه معروف بوده است) به خانه میرزای شیرازی رفت.(2)

زماني كه خانوادة ميرزاي شيرازي دريافتند مادر شيخ نزول اجلال در يكي از خانه­هاي ميرزا نموده است، كساني كه در رفت و آمد بودند را منع كردند كه نكند از رفت و آمد شما و برخورد بد يا بي ادبانة شما آزرده گردند و از عصمت وقار بمانند.

لذا "آغا" (با (غین) نام مادر شيخ بوده) خودشان صدا مي­زدند فلاني بياييد مرا با شما كاري است! هر كس را كه صدا مي­زدند، بايد مي­رفت نه همگان!

اينها لمعان وقار مادر شيخ بوده است و كلمات او پخته، متين، فشرده، پرمعني...

در اين حال ميرزا را صدا زدند!

تا صداي مادر شيخ بلند شد،‌ ميرزاي با آن عظمت چون بنده اي كه به نزد مولا مي شتابد، روان شد!

در اينحال ميرزا آمد ولي مادر شيخ به زمين مي نگريست و ميرزا جرأت نكرد، بپرسد چرا به من نمي نگريد؟

پس از اندي مادر چشمانش را به سوي ميرزا افكند و از جا برخاست، به احترام ميرزا ايستاد و نشست و زبان حال و مقالش را براي ميرزا بيان كرد و ميرزا هم سراپا گوش بود!

و زبان حالش اين بود: «نتوانستم به فرزندم ملامرتضي حرفم را بزنم. شما را واسطه قرار ميدهم برويد بگوييد ملامرتضي اينجا بيايد و در حضور شما با او سخن بگويم!

(باز اينجا عظمت و متانت مادر شيخ پيداست).

در همان لحظه ميرزا خودش نه خدمتگزارش را بفرستد، خودش به سوي شيخ انصاري شتافت، زماني بود كه حلقة درس ايشان طي شده بود و بايد به خانه رجعت نمايد...