قسمتي از بيوگرافي فيلسوف بزرگ قرن حضرت استاد فرزانه دكتر سيد علي موسوي 

از حس و بيان صحابه‌ي درسي  

پس از سالياني تلمذ در حلقه‌ي درسهاي پر شهد و پر اوج و موج

فيلسوف متأله، حكيم و عارف وارسته

حضرت استاد دكتر سيد علي موسوي

بر آن شديم ذره‌اي از حال و هواي عرفاني حريم حرمش را و نيز تحقيقات علمي و زحمات طاقت فرساي ايشان را در وادي مقدس علم و عرفان به مشاهده‌ي بصيرت نافذ خاصّان رسانيم.

 نخستين گام ورود صحابه‌ي درس به حريم روحاني استاد :

صبحگاهان به سوي حريم منزل روانيم تا بار دگر دل را به امواج كلام پر شورش سپاريم، و نور وجودش آنچه از زوائد و ثقالت است، بسوزاند.

به حريم حرمش مي‌رسيم، كه چون هميشه خاضعانه و بي‌منت به روي شيفتگان گشوده است ‍!

آري، سالياني دراز است كه هفته‌اي چند روز پگاهان با دلي پر از شور و شوق براي فرا گرفتن مباني تفسيري و فلسفي و عرفاني به جايگاه حضرت استاد فرزانه دكتر سيد علي موسوي روانيم...

 و حقاً بايد اينگونه بيان نمود كه :

چه بسيار دل‌ها و چه بسيار جان‌هاي شيفته‌اي كه به سوي اين وادي و به عمق اين دروس با عدم كالا و عدم بضاعت علمي روان شدند، و پس از اندكي دريافتند كالاي گران قيمتي در سينه دارند كه براي ابد به يادگار خواهد ماند.  

در واقع صحابه‌ي درسي اين حلقه آنهايي هستند كه نداي يار را شنيده و لبيك گفته‌اند، تا در ولوله‌ي ملائك و مشعله‌ي افلاك از نور وجود بهره‌مند گردند!!

هر چند مقرّ به قصور و ناتواني خود در دريافت عظمت و شكوه ساطع شده از اين جلوه‌ي مقام عصمت هستيم، ولي با فريادي عاجزانه و ناله‌اي سوخته اينگونه اعلام مي‌داريم كه :

 آنچه در اين ساليان از جلوات روحاني و دقائق عرفاني را جاذب شده ايم، در يك جمله بايد بگوييم:

و بايد گفت:اين موطن، موطن مرقات سالكان است، كه از حضيض مجاز بر اوج حقيقت روان !! 

بيوگرافي از بدو تولد و تحصيلات

حضرت استاد فرزانه، فيلسوف متأله دكتر سيد علي موسوي

حضرت استاد دكتر سيد علي موسوي فرزند سيد حسين موسوي نور وجودش در صبح شهود 7 دي ماه 1307 هجري شمسي در محله‌اي به نام بـُرناباد در نزديكي شهرستان كاشمر لمعان نمود.

آنچه از سير زندگي ايشان بالكنايه و استعاره در ايام دروس استفاده شده، شخص ايشان از دوران صغر سن، شيفته‌ي لباس روحانيت و كسب علم و معرفت بودند.

• در سن 6 سالگي فراگيري جامع المقدمات و شرح امثله را  خدمت پدر آغاز نمودند .

• و در اولين مرحله‌ي ورود به دوران درسي براي زيارت امامزاده حمزه و سيد مرتضي به شهرستان كاشمر شدند؛

• مقدمات دروس عربي را خدمت عالمي زاهد، مرحوم آقاي فاضل مغاني و مقدمات فقه خدمت شخصيت روحاني آن روز " آقاي نور" و شمسيه و منطق را در حضور بزرگواري به نام " آقاي اشراق" ؛ لمعتين و معالم و قوانين و تفسير صافي (كه شروعش همه روزه بعد از نماز صبح بود) در خدمت مدرّسي والا و زاهد كه در حقيقت از اوتاد زمان بودند، مرحوم شادروان "شيخ محمد حسن مدرس" فراگرفتند.

• در اين خلال از دوران درسي طبق سفارش والد كه اكيداً سفارش فرموده بودند، براي فراگيري درس فلسفه در حضور استاد والا مقام، فيلسوف كم نظير و حكيم والا و زاهد كامل شادروان آقاي "شيخ محمد علي إلهي" كه حكمتشان اجازه مي‌داد، در گوشه‌ي عزلت مي‌زيستند ولي اشراق روحاني‌شان گسترده بودي، به تلمذ اشغال؛

  مجموع تلمّذ و شاگردي در خدمت شادروان فيلسوف و حكيم وارسته و عارفي والا مقام حاج شيخ محمد علي الهي 21 سال بوده است.

• آري، در كنار درس فلسفه و حكمت و عرفان، مكاسب و رسائل(فرائد الأصول) شيخ انصاري و جلدين كفايه الاصول  مرحوم آخوند خراساني را و نيز شرح لآلي و منظومه‌ي حاج ملاهادي سبزواري را در خدمت شخصيت گران سنگ علمي كه از مجتهدين مسلم آن زمان و از شاگردان سيد ابوالحسن اصفهاني (اعلي ا... مقامه) بودند، به نام "حاج شيخ محمد باقر امامي" كه زعامت حوزه‌هاي علميه‌ي كاشمر نيز بر عهده داشتند و هزارها خاص و عام از محضر ايشان بهره مي‌گرفتند، طي نمودند.

• مجموعاً به مدت 24 سال در حوزه‌‌ي علمي در منابع درسي از اساتيد گوناگون بهره‌ور شدند. ناگفته نماند مدت 5 سال دروس خارج فقه و اصول را در محضر اساتيد والامقام فرا گرفتند.

• و سپس دوراني هم در مشهد به هر علت در خدمت جمعي از اساتيد به فراگرفتن فقه و اصول طي نمودند.

و اما آنچه همه‌ي زندگي علمي استاد را تحت الشعاع قرار داده بود، درس فلسفه‌ي   

شيخ محمد علي الهي 

بود كه بيش از 7 سال اسفار اربعه‌ي ملاصدرا را در خدمت استاد فراگرفتند.

 سپس بار دگر به مدت 3 سال شرح منظومه و بعد شرح اشراق و شرح تجريد  و سپس خارج متون كتاب از رشحات علمي و دقائق عرفاني استاد بهره‌مند شدند.

• و براي اينكه از مدارك دانشگاهي هم بي بهره نباشند، پس از آزموني كه برگزار شد، در مدرسه‌ي عالي سپهسالار آن روز و استاد شهيد مطهري فعلي با حضور تعداد زيادي از روحانيون در آن زمان برگزار شدي، ديپلم مدرسي را اخذ نموده و سپس در كنكور دانشكده‌ي الهيات شركت و در زمان پذيرفته شدند.

از آنجا به بعد در دانشكده‌ي الهيات كه قبلاً معروف به معقول و منقول بوده مسير خويش را به پايان بردند و با آخرين مدارج رشته‌هاي ادبيات عرب، معقول و منقول واصل شدند.

اين بود شرح اندك از زندگي علمي حضرت استاد فرزانه، فيلسوف متأله دكتر سيد علي موسوي.

سوز جان همراه با عشق دل

اما هم اكنون سالياني است كه حضرت استاد دكتر سيد علي موسوي پگاهان يا ديگر زمان در جايگاهي مقدس و در گوشه‌ي عزلت خود در منابع علمي و مدارك اوليه مضافا از كتابخانه شخصي خود، مدتها در دوران طلبگي از كتابخانه رضوي در مشهد مقدس و نيز بسياري از كتابخانه‌هاي معروف چون كتابخانه‌ي مرحوم ملك در تهران و دانشگاه آن روز و نيز از رساله‌هاي خطي مخزن كتابخانه‌ي مجلس شوراي اسلامي كه هم اكنون هم گهگاهي از آن اتصال بي‌بهره نيستند و نيز گاهي معضلات علمي را از بعضي دانشمنداني كه سراغ داشته باشند به عنوان استفهام يا تحقيق جويا مي‌شوند و از جان منابع بهره‌ور مي‌شوند و سپس نتيجه‌ي تحقيقات را به صورت تحقيقي عارفانه بر دل شاگردان حلقه‌ي درسشان فرو مي‌ريزند.

در واقع گل‌ها و رياحين دل استاد كه عمري را با آنها به سر برده و انيس و مونس او بوده و هستند، مدارك و منابع علمي و كتبي جامع هستند.

 تحقيقات ايشان شامل دو بخش است؛

بخش اول شامل تحقيق و تفحص در جان آيات قرآن كريم است كه در اين زمينه نخست از منابع لغوي همانند:

و اما از نظر تفسيري اصل بيان و تفسير از متن تفسير صافي ملا مرتضي ملقب به ملامحسن فيض كاشاني است (ياران خواستند پس از مرگش روي قبرش بقعه‌اي بسازند در عالم رويا گفت بقعه نسازيد بگذاريد چنانكه جان من, عشق من, روان من بي قيد بود آرامگاه من هم بي قيد باشد و از نور واقعي بهره ور گردم) ولي منابع ديگري چه براي تزيين و تبين اين آيات بهره‌ور مي‌شود

تفسير امام حسن عسكري(ع) و تفسير ميبدي ,تفسير فرات كوفي , مجمع البيان و تعدادي دگر از تفاسير تشيع علوي و سپس كشاف زمخشري، روح البيان بروسي و احمد غزالي و تفسير محي الدين عربي  و اعلموا اني فاطمه كه خود منابعي است و دائره المعارف تشيع و تفسير جويباري و تفسير تبيان و تعدادي دگر از تفاسير براي روشن شدن مباني بهره ور مي شوند. 

و اما بخش دوم تحقيقات در زمينه‌ي فلسفه، حكمت و عرفان است كه بهانه، دروس اسفار ملاصدرا اعلي ا... مقامه است، كه از مكتب مشائي‌ها و اشراقي‌ها و رواقي‌ها و فلوطوني‌ها و نيز حكماي قرن 4 تا 9 هجري و حكماي ايراني بخصوص حكما و خفتگان در سرزمين كيش و نيز فلسفه‌ي شرق و غرب را و مكاتيب مختلف همانند مكتب راسل، ذيمغراطيس، كانت، هگل، ديويد هيوم، ماكياول و فلسفه هومن، مكتب آگزيستا نسيوناليسم و مكتب رئاليسم  و دهها نظرات ديگر پيرامون اصل عرفان و فلسفه زير مطالعه قرار داده و گهگاهي كه لازم باشد، چاشني فلسفه‌ي متعاليه‌ي الهيه مي‌نمايند.

و چون به منتهاي همت دل رسد، نتايج تحقيقات علمي، فلسفي، حكمي و عرفاني خويش را ....